Vaak zeg ik tegen klanten en wie het maar wil horen dat als ze grote groepen mensen, liefhebbers, fans willen bereiken, dat ze dan shareable content moeten aanbieden op internet. Omdat steeds meer mensen connected zijn, zijn ze steeds meer geneigd om goede content te delen met anderen.

Soms verwijs ik naar die tijd van Koot en Bie op zondagavond. Dat was een tijdperk waarin je vrijwel zeker wist dat de mensen uit jouw ‘peergroup’ het ook hadden gezien, en kon je er de volgende dag met elkaar over praten op schoolplein of bij koffie-automaat. Nu is iedereen always connected en door de enorme hoeveelheid beschikbare content zien we allemaal wat anders als we online zijn. Om er toch over te kunnen praten, deel je datgene wat je raakt of opwindt of anderszins beroert.

Creëer als contentleverancier dus deelbare content als je wilt dat je stem wordt gehoord of je video wordt gezien. Niet alleen zal een object dat gedeeld kan worden via weblogs, Twitter of Facebook vrij snel een grote groep mensen (vrienden van vrienden van vrienden) bereiken, tot vandaag wezen de zoekresultaten in Google ook uit dat een bericht op Twitter hoog in de zoekmachines eindigde. Traditional SEO – eat your heart out!

Tot vandaag zeg ik, want op 21 oktober 2009 hebben zowel Microsoft als Google een deal gesloten met Twitter om alles wat we met zijn allen twitteren zo te gaan indexeren dat het waardevol wordt voor iedereen. Dus ook voor de Twitter-non-believers. Dit houdt in dat Microsoft real-time zijn zoekresultaten actualiseert aan de hand van de Twitter-zoekresultaten. Wat het speciaal maakt echter is dat Bing (Microsoft’s antwoord op Google Search) niet alleen op basis van tijdstip (recentelijkheid) maar ook op basis van relevantie tweets gaat tonen. Relevantie betekent in dit geval bijvoorbeeld: hoe vaak wordt een tweet opnieuw gepost, oftewel geretweet.

Aan de ene kant onderbouwt dit mijn motto van de noodzaak van shareable content. Als Google en Micosoft nu gelijktijdig deals sluiten met Twitter, dan is het van belang dat jouw content dus ook over Twitter stroomt. Aan de andere kant geeft het mijn verhaal van deelbare content wel een extra dimensie, die een drempel kan opwerpen. Je content moet niet alleen eenvoudig deelbaar zijn over Twitter, maar het moet ook nog van zo’n relevantie zijn dat men bereid is dit te retweeten, anders kan je die koppositie in de zoekresultaten wel vergeten…

Internet is veranderd sinds de opkomst van Web 2.0. De ontwikkelingen op internet zijn te vatten in een aantal principes: die van collaboration, participation, reputation en transparency.

Collaboration
Recente ontwikkelingen op internet maken het mogelijk dat mensen op een eenvoudige manier met elkaar kunnen samenwerken. Dit uit zich onder meer in gezamenlijke kennisverwerving via de structuur van een wiki. Wikipedia is de standaard op dit vlak. Naast kennisverwerving kan ook de praktische samenwerking in projecten geheel anders worden georganiseerd. Mensen kunnen via allerlei websites en online applicaties gezamenlijk doelen bereiken. Hierbij maakt het zelfs niet uit of men in dezelfde tijdzone werkt of aan de andere kant van de wereld.

Participation
Door de openheid van netwerken als Twitter, Hyves en Facebook is de mogelijkheid tot participatie in discussie, nieuwsvorming en samenwerkings-projecten enorm toegenomen. Bij jongeren uit zich dit door de veel uren die ze doorbrengen op Hyves. Resultaat van deze vorm van participatie is dat veel jongeren zich sneller op hun gemak voelen in een sociale omgeving en daardoor eenvoudiger hun steentje bijdragen in een community van gelijkgestemden. Generation Y, zo wordt de online generatie wel genoemd. Het is goed om te beseffen dat in 2010 de omvang van Gen Y het nog werkende deel van de babyboomers zal overtreffen. Dit zijn de mensen die de komende jaren in grote getale de arbeidmarkt op komen.

Reputation
Er zijn meerdere redenen waarom internetgebruikers voornoemd gedrag vertonen. Dit loopt uiteen van tijdverdrijf tot geldingsdrang. Bij de introductie van allerlei rating- en review-technieken op diverse communitysites bleek echter dat ‘online reputatie’ een belangrijke drijfveer vormt voor het actieve participerende gedrag online. Degene met de meeste stemmen, de meeste comments, de meeste diggs, de meetse retweets staat bovenaan op de ladder. En het maakt niet of dit in een kleine community van tien personen is (een Hyvesgroep) of van honderdduizenden (de Nederlandse Twittercommunity).

Dit gedrag wordt overigens niet alleen door individuen vertoond maar ook steeds meer door bedrijven en merken. Als je niet genoemd wordt is er iets mis. Individuen voelen zich goed als ze online een goede reputatie hebben, bedrijven zijn zelfs genoodzaakt in de online communities een naam op te bouwen.

Transparancy
De tijd van een gecontroleerd eigen domein op internet is voorbij. Informatie wil vrij zijn. Informatie is overal vrijelijk beschikbaar. En als je niet zelf de informatie verstrekt doet iemand anders het wel. Dit leidt bij heel veel partijen (bedrijven, organisatie, individuen) tot een grote vorm van transparantie. Alleen de succesverhalen publiceren en het falen verdoezelen is onmogelijk in deze tijd. De internetgebruiker verwacht ook het hele verhaal te horen. En met de opkomst van Twitter en andere microbloggingservices worden de verhalen ook realtime gedeeld. Dit geeft internetgebruikers het goede gevoel altijd op de hoogte te zijn, continu geinformeerd. Je bent er live bij. Of het nou de Tour de France is, de begrafenis van Michael Jackson, een ontsporing in Viareggio of een hele kleine persoonlijke belevenis van een online friend.

Advies: kijk eens naar je eigen aanwezigheid op internet en vraag je af of je gebruik maakt van deze nieuwe krachten op internet. Zo niet, onderneem dan nu actie!

Deze post is eerder geplaatst op FISCALIO.nl

Ervaren fiscalisten zijn nog niet erg actief in de sociale netwerken, zo schreef Martijn Betgem in een artikel over de Social Network Fiscalist. De redenen hiervoor zijn divers, maar komen vooral neer op het bekende gezegde ‘Onbekend maakt onbemind.’ En dat is jammer, want het gebruik van sociale media kan de fiscalist zeker diensten bewijzen. Uitgangspunt bij het gebruik van social media is voor vrijwel alle gebruikers communicatie en interactie, die kan leiden tot bijvoorbeeld kennisverwering of een vergoting van je netwerk. Dit laatste geldt zeker voor het zakelijk gebruik van social media. En in de wetenschap dat je doelgroep zich ook steeds meer op sociale netwerken bevindt, is het niet moeilijk om te begrijpen dat je je potentiële klanten daar kan vinden.

In Amerika is een grote franchiseclub van fiscalisten genaamd H&R Block erg actief in social media. Zij tonen aan dat wachten niet meer hoeft, maar dat de huidige online netwerken voldoende mogelijkheden (lees: nut) bieden om je als fiscalist te profileren en je klanten te helpen.

H&R Block is een franchiseformule voor belastingadviseurs. Omdat het bij belasting-adviseurs ‘alleen maar’ over belastinginformatie gaat, ligt het zwaartepunt van hun werk rondom april als iedereen aangifte moet doen. Maar door het jaar heen, zijn er genoeg aanknopingspunten om met de belastingbetaler in contact te komen. Rond september is het bijvoorbeeld interessant om mensen te wijzen op de de belastingvoordelen in relatie tot opleidingen. Zo zijn er vele thema’s waarmee je als fiscalist het hele jaar door je klanten kunt blijven informeren.

H&R Block zet diverse sociale platformen in om de communicatie en interactie met haar klanten te verbeteren. Zo creëren ze multiple touchpoints per jaar.

- Twitter wordt ingezet voor Customerservice, voor luisteren en voor interactie. Nu ze meer dan tweeduizend volgers hebben kunnen ze Twitter ook proactief gaan inzetten voor promotie van (nieuwe) diensten. Als ze dit goed doen, dan zullen die tweeduizend volgers op Twitter de boodschap voor je uitdragen door middel van een zogenaamde retweet, waarmee hún volgers ook geïnformeerd worden. Vroeger noemden we dit viral marketing. En zodra een belastingbetaler met de fiscalist via Twitter in gesprek gaat, zullen vele anderen dit gesprek kunnen volgen door de openheid van het systeem. Dit leidt tot grotere naamsbekendheid.

- Yahoo Answers wordt door H&R Block ingezet om hun belangrijkste asset – namelijk de 100.000 taxprofessionals – aan de wereld te tonen. Een actieve groep adviseurs heeft inmiddels ruim 6.000 vragen beantwoord op Yahoo Answers. Hiermee bewijzen ze een dienst aan de belastingbetaler wat het algemene profiel van de fiscalist goed doet, in het bijzonder die van de H&R-fiscalist.

- Tweetups (Twitter Meetups): Er zijn via Twitter al vele bijeenkomsten georganiseerd waar de adviseurs mensen echt ontmoeten en face to face advies geven en vragen beantwoorden. Het belangrijkste doel van al deze sociale activiteit is het verbeteren van de interactie met de klant.

Nu denk je wellicht als fiscalist: Als ik dit allemaal gratis moet weggegeven, waar haal ik dan mijn inkomsten nog vandaan? Ik kan je vertellen dat door de enorme groei van het gebruik van sociale media de belastingbetaler altijd wel ergens iemand vindt die zijn eerste prangende vragen kan beantwoorden. Als jij diegene bent, heb je grote kans dat na het gratis advies een klant bij je langskomt om zijn hele belastingadvies door je te laten uitvoeren. Geef de basics gratis weg, en je zal verdienen aan de langdurige relatie die je vervolgens opbouwt met een enthousiaste follower.

En dat is wat ik doe, met tot gevolg dat het hier vrij stil wordt. De laatste maanden heb ik her en der gepubliceerd. Allereerst natuurlijk op het weblog van Headline Interactive. Daar wisselen inhoudelijke stukken af met meldingen van mooie nieuwe internetprojecten die we hebben gelanceerd.

Op dit moment bij Headline Interactive wat recente stukken over mijn bezoek aan SXSW Interactive in Austin, Texas in maart 2009.

Alles wordt gratis.

Klantgedrag verandert, klantenservice ook.

Laat miljoenen anderen jouw verhaal vertellen.

Daarbij wat stukken over onze projecten voor de Volkskrant, E.V.A. Media en EénVandaag.

Verslagen van SXSW INteractive – het beste internetcongres ter wereld – verschenen in maart realtime op ons groepsblog. Dit blog publiceerden we bij Posterous.com, een service die bloggen wel heel makkelijk maakt. Je mailt je stuk en het staat gepubliceerd met alle eventuele afbeeldingen die je erbij voegt in de mail. Heel mooi spul.

Ook over SXSW heb ik op het blog van NPOX een sfeerverslag gepubliceerd.

En uiteraard kun je me altijd vinden op Twitter en op Mobypicture.

Eind jaren negentig keek ik met grote ogen naar internet en browsers, vanwege de verbazing over “hoe het toch allemaal mogelijk was”. Nu kijk ik naar internet met grote ogen van verbazing hoe het denken over internet toch zoveel obstakels heeft overwonnen.

Tien jaar geleden had ik langdurige meetings met JAVA-programmeurs over de mogelijkheid van uitbreidingen van een website. Nu kan iedereen vrijwel alles bedenken, en er is niet veel overleg voor nodig om te weten: dat kan.

Foto’s publiceren? Ja, dat kan: Flickr.com verzorgt de upload, hosting en beheer én publicatie van al je materiaal. Voor niks of bijna niks. Je moet alleen nog even bedenken of je ze niet ergens anders ook wilt publiceren. Op je eigen site, op een weblog, op meerdere sites, zeg het maar. Met video’s, documenten of presentaties is het niet anders.

Een groot deel van deze vooruitgang is te danken aan de opkomst van het gebruik van de open API op internet, voluit de Application Programing Interface. De API zorgt ervoor dat programmeurs toegang krijgen tot de gegevens op een bepaalde website om deze data te kunnen hergebruiken voor publicatie elders. Of mooier nog, om ze te gebruiken voor het verrijken van andere data.

Gevolg hiervan is dat je eigenlijk niet meer na hoeft te denken of iets kan of niet kan op internet. Alles kan! Dit maakt het denken over internet voor niet-ingewijden een stuk eenvoudiger. Laat je ideeën de vrije loop. Of je nou een community wilt, een videomontage-programma, een archief voor je duizenden foto’s of een evenementenkalender, waar mensen zich nog kunnen aanmelden ook. En de API zorgt er in de meeste gevalen voor dat je de hiermee gepubliceerde inhoud allemaal bij elkaar kan brengen op één plek onder jouw eigen naam, met je eigen merkbeleving.

Maar nog mooier dan het bij elkaar brengen, is juist die ongebreidelde distributie van je materiaal. Ik stuur bijvoorbeeld mijn met de iPhone geschoten foto’s dagelijks naar Mobypicture. Via Mobypicture worden ze vervolgens naar plekken gestuurd als Hyves, Facebook en Flickr. Mijn publiek vergroot zich vanzelf. En wat doe ik vervolgens met mijn Flikcr-foto’s? Die stuur ik automatisch naar Pulse, de sociale netwerkomgeving van de aloude adresboek-synchronisatietool Plaxo. Gevolg? Via deze bereiken mijn foto’s een nog veel groter deel van mijn netwerk. Een deel dat bovendien niet direct op de voornoemde social networks aanwezig is. Ik krijg reacties op mijn foto’s uit hoeken, waaruit ik het niet verwacht. En dat is enorm leuk.

Een soortgelijk voordeel zie ik in de koppeling van dit weblog met mijn LinkedIn-account. Meer lezers, meer reacties. Reacties in het echte leven dan, want ik bereik daar ook mensen die niet hun eerste oprisping direct aan de reacties op een weblog toevertrouwen. Deze ontwikkeling voelt als een enorme bevrijding. Tuurlijk, je hebt nog steeds programmeurs nodig om met deze API’s iets nieuws tot stand te brengen (zoals bijvoorbeeld Mupps), maar het denken over internet kent inmiddels geen begrenzingen meer.

“Jezus Christus heeft in zijn eentje toch een mooi bedrijf opgericht met één miljard klanten. En dat terwijl het enige product in het portfolio inmiddels ruim 2.000 jaar oud is.” Donderdag 6 februari sprak Podcastpriest Roderick Vonhögen op de derde bijeenkomst van Social Strategy Talk in Amsterdam over zijn gebruik van nieuwe media binnen de katholieke kerk.

Vonhögen was al bezig met radiomaken toen hij in 2005 door Adam Curry het fenomeen podcasten ontdekte. Een eyeopener, want met die podcasts kon hij zijn radiodocumentaires wereldwijd verspreiden. Hij doet dit met zo’n enthousiasme dat zijn aanhang enorm groot is. Zijn passie voor nieuwe media weet hij binnen de Kerk te verspreiden door de decisionmakers (lees: de Paus en zijn kardinalen) een iPod cadeau te doen met zijn laatste producties, waaronder series als “Catholic Insider” waarvoor hij zich eens met verborgen microfoon mengde onder de kardinalen die kans maakten op benoeming tot de nieuwe Paus.

Inmiddels krijgt hij alle ruimte om ook met Radio Vaticaan de mogelijkheden van internet te benutten. Dat is belangrijk voor de Kerk. Veel buitenstaanders zien de Katholieke Kerk als een ouderwets instituut met een wonderlijke man aan de top die nota bene ook nog eens Auschwitz-ontkenners een pluim geeft. Met gebruikmaking van social media kan de Kerk zijn echte gezicht laten zien. Want de Kerk is naast Paus Benedictus XVI ook die miljard gelovigen, met hun eigen verhaal en hun persoonlijke passies.

De transparantie die de kerk bereikt door Vonhögen zijn gang te laten gaan, is een goed voorbeeld voor veel grote organisaties. Organisaties die vaak door communicatie-afdelingen schuil gaan achter obligate persberichten en ontwijkend gedrag vertonende woordvoerders. Organisaties die denken dat ze op die manier controle houden en een goed imago creëren, waarmee ze nieuwe klanten trekken. Niets is minder waar.

Wat deze organisaties van Vonhögen en van Jezus kunnen leren zijn twee dingen. Denk aan hoe Jezus die miljard ‘klanten’ heeft bereikt. Niet door hard te schreeuwen dat hij de beste was, en aan potentiële klanten te trekken tot ze hem geloofden. Nee, hij en zijn volgelingen hebben dat bereikt door verhalen te verhalen. Vertel als organisatie ook mooie beeldende verhalen, die ertoe leiden dat mensen snappen wat de essentie is van je bedrijf en zich als vanzelf aangetrokken voelen tot je product. En vertel deze verhalen zodanig dat men ze kan doorvertellen. Maak als Vonhögen gebruik van de mogelijkheden van het sociale web. Maak het mensen makkelijk om je verhaal te delen met anderen, en zorg voor plekken op internet waar mensen elkaar antwoorden kunnen geven op vragen waarmee ze bij de CEO niet hoeven aan te komen. Het is wellicht een omkering van de oude marketinggedachte, maar het zorgt ervoor dat je als bedrijf een situatie creëert waarbij je klanten ambassadeurs van je merk worden. Feed the passion!

Vonhögen maakt sinds 2004 podcasts die zijn na te luisteren op zijn uitgebreide website SQPN. Hij is ook te volgen op Twitter als FatherRoderick.

Dit bericht is eerder gepubliceerd op het weblog van Headline Interactive.

Kort geleden schreef ik hier het artikel Social Media? Duik erin! Als je niet zo’n durfal bent om direct te duiken, maar wel erg benieuwd naar de kracht van social media, kun je eerst beginnen met te luisteren naar wat mensen over je merk (lees: omroep) of product (lees: programma) zeggen. Er zijn meerdere manieren om dit te achterhalen. Omdat op weblogs meestal vaker een mening wordt geventileerd dan op een willekeurige nieuws- of startpagina is Google’s Blogsearch een goed begin om reacties te vinden op je programma’s.

Een tweede stap die je kan zetten is het gesprek aangaan met je publiek. Dat kan door op blogartikelen te reageren. Maar met een duidelijke doelgroep is het nog slimmer om zelf een blog te beginnen. Je biedt hiermee een kijkje in de keuken, en je kan bovendien nog wat leren van je publiek.

Bert Jansen van Human heeft vorig jaar het initiatief genomen tot het platform Docblogs. DocBlogs zijn weblogs van documentairemakers op de site van het documentaireplatform Holland Doc. Wie de DocBlogs leest, krijgt inzicht in het ontstaan van een documentaire. Maar dat niet alleen: het lokt tegelijk een hoop reacties en betrokkenheid uit van de bezoekers. Er is op Docblogs een levendige community ontstaan rondom documentaires. De kijkcijfer-politie zal misschien zeggen “Leuk die honderd reageerders, maar daarvoor gaan we geen documentaires van een paar ton maken”. Maar die honderd mensen zijn wel de mensen die tijdens het productieproces van zo’n documentaire voor waardevolle input kunnen zorgen.

Omdat een documentaire in mijn beleving vaak een kunstproject is, waarvan het script al helemaal vast staat – je wilt als maker toch een bepaald verhaal vertellen – zou zo’n intiatief van Human nog veel beter aansluiten bij programma’s als Tegenlicht waar vaker actuele onderwerpen worden aangesneden, waar bovendien genoeg discussie over kan onstaan. Ik weet zeker dat de Tegenlicht-kijker doorgaans een hoogopgeleid persoon is danwel een kritische kijk op de wereld heeft. Als de redactie die intellectuele wereldburgers aan zich kan binden in een community, en ze via een blog op de hoogte houdt van de onderwerpen die op de agenda staan, dan weet ik zeker dat een deel van de bureauredactie door deze community uit handen wordt genomen. Ik vermoed dat er geen enkel thema of vakgebied is te bedenken waarover de Tegenlicht kijker geen gefundeerde mening heeft. De kennis van deze community zou een verrijking kunnen zijn van de programma’s. Bovendien heb je een enorm reservoir aan deskundigen, mocht je iemand nog eens geïnterviewd willen opvoeren.

Nou wil het geval dat in 2006 Tegenlicht een samenwerking is aangegaan met Sargasso. De bloggers van Sargasso willen naar eigen zeggen aandacht geven aan nieuws dat terzijde is geschoven door de traditionele media, informatieve stukken schrijven over wetenschap, politiek of cultuur alsmede wat te doen aan vroeg-Ming dynastie fetishisme. Een slimme zet van Tegenlicht, want zonder eerst zelf een community op te gaan bouwen, vinden ze in de Sargasso-blogger en hun lezerspubliek geestverwanten. De samenwerking leidde tot levendige discussies over de Midden-Oosten-problematiek op Sargasso en uiteindelijk zelfs tot een zesluik over dit onderwerp bij Tegenlicht. Social media volgens het boekje! Maar het lijkt alsof daarna de liefde voorbij was. Uiteraard wordt er nog wel geschreven op Sargasso over uitzendingen van Tegenlicht, maar dat deden ze waarschijnlijk voor de samenwerking ook al. Jammer, want het beloofde veel goeds in de zomer van 2007.

In mijn serie artikelen over de inzet van social media door publieke omroepen mag de VPRO niet ontbreken. Sterker nog: de VPRO is al zo’n oude rot in het vak, dat-ie een eigen aflevering krijgt. Er gebeurt daar teveel om op te noemen, dus bij deze een selectie van louter succesnummers.

3VOOR12Lokaal
De VPRO was zich al vroeg bewust van de kracht van het netwerk. Al in 2003 wist Erwin Blom dat je met een 3VOOR12-redactie van vier man misschien wel heel veel informatie en nieuws kon publiceren over de muziekindustrie en nieuwe bands in de minder gangbare genres, maar hij wist ook dat je nog heel veel meer niet kon publiceren. Niet alleen door tijdgebrek, maar vooral ook omdat je als Hilversumse redactie nooit de grassroots ontwikkelingen in heel Nederland onder ogen krijgt.

Wetende dat er in Nederland heel veel muziekliefhebbers zijn en ook heel veel bands proberen ooit op het podium van Paradiso te staan, werd het initiatief 3VOOR12 Lokaal geboren. Muziekliefhebbers kunnen zich per stad of regio aanmelden om gezamenlijk een vrijwilligersredactie te vormen die het muzieknieuws uit de regio publiceert op een website die door de VPRO in de lucht wordt gehouden. Het initiatief werd een instant succes en inmiddels zijn er zestien lokale redacties, waar gemiddeld zo’n twintig man zich in het zweet werkt om hun eigen muziekscene op de kaart te zetten. De beste nieuwsartikelen en de verrassendste bands halen het bovendien regelmatig tot de voorpagina van 3VOOR12.

Het mes snijdt hier aan twee kanten. De fans van 3VOOR12 kunnen zich aansluiten bij een sterk muziekmerk en zichtbaar worden voor een groot publiek, en de redactie ziet haar reikwijdte met honderden extra redacteuren gigantisch toenemen. Omarm je publiek en krijg er heel veel voor terug.

HappyVPRO
In mei 2004 maakte Bram van Splunteren voor Het Geluk van Nederland een programma over internetdaten met de titel MSN voor OSM (Ons Soort Mensen – MV). Bram zette de zoektocht van een man op internet naar een leuke date in scène, en maakte daar om het verhaal compleet te maken een zogenaamde datingsite bij, HappyVPRO. Uitgangspunt was een highbrow-versie te maken gebaseerd op de toen succesvolle site voor jonge meiden Happygirls.nl. Drie weken zou de site bestaan als bijlage bij het programma.

Die drie weken zijn inmiddels ruim vier jaar geworden, omdat er een enorme behoefte bleek aan een community van VPRO-ers. Nu is dat natuurlijk een abstract begrip, maar voor de mensen die zich aanmeldden was alles vanaf dag 1 helder: een VPRO-er heeft een redelijke opleiding genoten of is creatief, of beide. Dit maakte de gesprekjes op de site – een soort a-synchrone chat, of Twitter avant la lettre – direct enorm levendig. In notime werden er zelfs offline bijeenkomsten georganiseerd, waar overigens bleek dat de Amsterdamse VPRO-er toch wat anders was dan de Groningse variant. En hoewel de oorspronkelijke opzet een grap was, zijn er vele relaties uit voort gekomen.

De VPRO had zomaar een succesvolle niche-community gebouwd, waar inmiddels zo’n 15.000 leden een enorm hechte band hebben opgebouwd.

NING-communities
De succesverhalen van het laatste jaar zijn rgeelmatig gebouwd op het sociale platform van Ning. Ning is een platform waar iedereen in drie klikken een community kan maken rondom een willekeurig thema of onderwerp. Er zijn er inmiddels wereldwijd tienduizenden honderdduizenden gebouwd, maar wat moet je ermee als publieke omroep?

Bram van Splunteren heeft jaren na HappyVPRO een nieuwe succesvolle community opgezet rondom de Liefde. Ontstaan naar aanleiding van het televisieprogramma Café de Liefde zijn inmiddels 1.800 leden enorm actief in het bloggen of discussieren in woord en beeld over de geneugten en de rampen van de Liefde.

Een hele andere inzet van het Ning-platform zie je bij Landroof. Dit televisieprogramma neemt de bouwplannen in Nederland onder de loep. Onderliggende mechanieken in de ruimtelijke ordening worden blootgelegd. Thema’s als inspraak, subjectieve rapporten en eigendomsverhoudingen komen voorbij. Niet zelden worden regels met voeten getreden om maar een flatgebouw, bedrijventerrein of winkelcentrum te kunnen bouwen.

Landroof zorgt er met deze community voor dat inwoners van Nederland die zorgen maken over de natuur hun stem kunnen laten horen. Daar waar ze bij inspraakrondes aan de kant worden geschoven, vinden ze bij Landroof gehoor. De programmamakers zetten het publiek in voor de realisatie van onthutsende televisie. Inmiddels heeft Landroof de prestigieuze Prix Italia in de wacht gesleept in de categorie Empowering Audiences. Een schoolvoorbeeld van de succesvolle inzet van social media!

De VPRO heeft daarnaast een grote hoeveelheid weblogs, eigen YouTube-channels, Netvibes-universums en is aanwezig op Hyves, Last.fm, Flickr, MySpace, Flickr en zelfs op LinkedIn.

‘Wat moet ik met Hyves?’ is de vraag die gesteld wordt tijdens een sessie op het NPOX-festival, het congres voor omroepmedewerkers op maandag 17 november 2008. Yme Bosma zal er zijn om de omroepmedewerkers hierbij te helpen. Het is een vraag waarvan ik me afvraag of die ook gesteld is bij het opzetten van de tientallen Hyves-profielen rondom televisieprogramma’s van de publieke omroepen.

Hyves is een platform dat nog steeds blijft groeien en bovendien wordt het veelal bevolkt door jongeren, een doelgroep die door de publieken nog steeds lastig te bereiken is. Nog niet heel lang geleden was de gemiddelde leeftijd van de kijker naar Nederland 1, 2 en 3 zo’n vijftig jaar. Dit gegeven zou een aanleiding kunnen zijn om je als omroep op Hyves te begeven.

Een andere reden zou de versplintering van het media-aanbod kunnen zijn. Zoals Jane van Laar een jaar geleden al schreef op De Nieuwe Reporter is het breed geprogrammeerde televisienet een concept dat niet heel lang meer te gaan heeft. De niche heeft de toekomst en Hyves is volgens haar bij uitstek de plek om niche-clubjes te bereiken.

Maar als je er langer over nadenkt, zijn deze twee redenen natuurlijk allebei niet echt relevant voor een groot deel van de omroepen. Als je met je programma’s vooral mensen van middelbare leeftijd bereikt, moet je niet op Hyves gaan zoeken naar aansluiting. Die vijftigers zitten daar niet. En er zullen altijd vijftigers zijn. En pas over zo’n dertig jaar zullen de vijftigers helemaal vertrouwd zijn met sociale platformen als Hyves. Dan is het wellicht vroeg genoeg. En wat de niche-gedachte betreft: er zitten op Nederland 1 nog steeds miljoenen kijkers met zijn allen gezellig op de bank naar programma’s als Boer Zoekt Vrouw te kijken.

Met dit in gedachten rondsurfend op Hyves zie ik inderdaad dat bijvoorbeeld de Hyves rondom de Thema-avond van de VPRO over Het Nahuwelijk welgeteld vier vrienden heeft en in een half jaar 41 keer is bekeken. En dat terwijl de Ik-heb-een-rare-ex-Hyves bijna drieduizend vrienden heeft. Aan het taalgebruik af te lezen zit hier inderdaad een flink jongere doelgroep. Ook veel andere Hyves-pagina’s rondom televisieprogramma’s worden bar weinig bekeken en trekken weinig tot geen vrienden. Man Bijt Hond heeft er welgeteld één: Bea. NCRV’s Babyboom-pagina op Hyves heeft er na ruim een jaar welgeteld drie.

De BZT-Show Hyves daarentegen, die naar verluidt wordt beheerd door de NCRV, richt zich op jongeren en heeft ook een aanzienlijke hoeveelheid vrienden. De NCRV doet er dan ook veel aan om het leuk te maken voor de doelgroep. Veel video’s, regelmatig een poll en aankondigingen van de opnames en uitzendingen.

Andere zeer succesvolle Hyves-pagina’s rondom programma’s van de publieke omroep zijn meestal ook op jongeren gericht en vaak al een tijd geleden door fans zelf ingericht. Kijk naar Rembo&Rembo of Buurman en Buurman, beide zeer succesvolle VPRO-jeugdprogramma’s die op de betreffende Hyves-pagina’s in ieder geval duizenden vrienden hebben en een hoop gekrabbel teweeg brengen. Wat kan je daarmee als omroep? Ik citeer graag Antoinette Hoes die mij op Twitter suggereerde: Steal the social network! Oftewel: zoek die fans op, sluit je als omroep aan bij de bestaande clubs op Hyves, meng je in de groep en draag voor de groep waardevolle dingen bij. Daarmee verdien je credits en bindt je mensen aan je.

Ik ben benieuwd wat jullie voor mogelijkheden zien voor de omroepen en programmamakers op Hyves. En dan voor alle anderen dan Paul de Leeuw. Want ook al heeft hij anderhalf jaar geleden voor het laatst geblogd op zijn pagina, zijn 122.473 vrienden weten er in ieder geval onderling een feest van te maken.

Van de publieke omroepen mag je verwachten dat ze social media op grote schaal inzetten om het publiek te leren kennen en aan zich te binden. Maandag 17 november modereer ik een workshop op het NPOX Festival, waarin omroepmedewerkers wordt gevraagd na te denken over de optimale inzet van social media voor hun omroep of programma.

Op dit weblog zal ik de komende weken onderzoeken welke succesvolle initiatieven er al worden ontplooid op dat vlak, en welke gemiste kansen er zijn. Gezien de enorme hoeveelheid omroepen en programma’s kan ik natuurlijk slechts een fractie overzien. Ik wil dan ook niet de suggestie wekken een sluitend overzicht te geven, en nodig daarom de lezers uit in de commentaren ook voorbeelden aan te dragen.

Als aftrap wil ik kort twee actuele programma’s bekijken. De AVRO heeft met Op zoek naar Joseph een kijkcijferhit te pakken. En de betrokkenheid van de kijker zie je direct terug op het verder vrij droge initiatief AVRO Communities. Dit onderdeel van de AVRO site vat alle sociale activiteit van de AVRO onder twee thema’s: Forums en Weblogs. Maar hoe eenvoudig van opzet ook, de weblogs van de deelnemers aan Joseph zijn enorm populair. Er zijn berichten met meer dan duizend reacties! Dat noem ik een succesvol initiatief.

Een gemiste kans vind ik die andere hit, namelijk De Reünie. Rob Kamphues trok met de laatste uitzending 2,2 miljoen kijkers! De KRO heeft hier goud mee in handen. Maar op internet is slechts (achtergrond)informatie te vinden over de uitzendingen. Als bezoeker kun je een oproepje plaatsen voor je eigen reünie, maar dat is het dan ook. Waarom niet een community opgezet? Je bezoekers vullen in korte tijd een enorme database met school- en klasseninformatie. De reünie van de bezoekers kan op internet al een aanvang nemen. En als je geluk hebt, vind je als redactie op die manier ook nog de pareltjes waarmee je volgende week weer die 2,2 miljoen kijkers trekt.

Weet je ook van een succesvol initiatief of een gemiste kans? Laat het me weten in de commentaren.